Żyjemy w dobie społeczeństwa informacyjnego, w którym to wiedza gwarantuje nam osiągnięcie sukcesu.
Powszechnie stosowana technika uczenia pamięciowego, czyli tzw. reguła trzech „Z” (Zakuć, Zdać, Zapomnieć), polegająca na wielokrotnym, mechanicznym powtarzaniu zapamiętywanej informacji, jest jednym z najmniej skutecznych sposobów przyswajania wiedzy. Prowadzi ona do szybkiego zapamiętania i równie szybkiego zapominania wyuczonego materiału.
Kluczem sukcesu jest natomiast nie tylko szybkie zapamiętywanie, ale przede wszystkim długotrwałe przechowywanie zapamiętanej informacji oraz skuteczne wydobywanie jej z pamięci.
W budowie mózgu wyróżnia się dwie półkule: prawą i lewą. Wyglądają one podobnie jednak pełnią odmienne funkcje. Lewa półkula odpowiada przede wszystkim za język, pamięć słów i liczb, rozpoznawanie słów, zdolności matematyczne i myślenie logiczne. Prawa półkula kontroluje wyobraźnię, interpretacje przestrzenne, rozpoznawanie twarzy, pamięć kształtów, barw i muzyki oraz pozytywne emocje. Naukowcy wykazali, że im częściej obie półkule pracują jednocześnie, tym bardziej każda z nich korzysta z tej współpracy.
Mózg, często w odróżnieniu od jego właściciela, nie lubi lenistwa. Nawet wtedy, kiedy my odpoczywamy w trakcie snu, mózg tworzy marzenia senne, a więc nie przestaje pracować. Stymulowanie mózgu, poprzez wykonywanie rozmaitych ćwiczeń, jest niezawodnym sposobem na usprawnianie procesu uczenia oraz doskonalenie działania pamięci.
Pamięć jest procesem odpowiedzialnym za zapamiętywanie, przechowywanie i odtwarzanie wcześniejszych doświadczeń. Jeżeli jakaś informacja ma stać się częścią Twojej trwałej pamięci, to musi zostać przetworzona w trzech kolejnych etapach, zwanych przez psychologów: pamięcią sensoryczną, pamięcią krótkotrwałą oraz pamięcią długotrwałą. Pamięć sensoryczna odpowiada za chwilowe przechowywanie wrażeń zmysłowych. Gdy czytasz książkę, zmysły odbierają nie tylko litery na stronie, ale też dobiegające dźwięki, zapachy, temperaturę...
Zadaniem pamięci sensorycznej jest utrzymanie „zapory” przed tymi napływającymi danymi tak długo (ok. 1/4 sekundy), aby mózg zdążył zdecydować, które z tych informacji są istotne i wymagają objęcia uwagą, a które można zupełnie zignorować. Pamięć krótkotrwała, zwana również operacyjną wiąże się z nadaniem znaczenia wybranym wrażeniom. Charakteryzuje się ograniczoną pojemnością: od 5 do 9 elementów, oraz krótkim czasem przechowywania (ok. 30 sek.) . Korzystasz z niej np. podczas czytania, gdyż w celu zrozumienia zdania, musisz pamiętać jego początek, dopóki nie doczytasz go do końca. Informacje przechowywane w pamięci długotrwałej są przechowywane przez znacznie dłuższy czas, czasem do końca życia. Stanowią one całą naszą wiedzę na temat świata.
Koncentracja jest to zdolność do kierowania i utrzymywania uwagi na określonym rodzaju aktywności. Oznacza również umiejętność „nierozpraszania się” pod wpływem działania innych, nawet stosunkowo silnych bodźców, niezwiązanych z wykonywaną czynnością. Jest ona związana z procesem selekcji i redukcji informacji, które odbieramy z otoczenia.
Dzięki selekcjonującej funkcji uwagi jesteśmy w stanie wykonywać większość codziennych czynności, np. słuchać wykładu, czytać książkę lub wybierać odpowiednie produkty w sklepie, mimo nieustannego działania konkurencyjnych źródeł informacji, takich jak hałas, przypadkowo zasłyszana rozmowa lub własne rozmyślenia, które są aktywnie ignorowane.
Nauka czytania polega w dużej mierze na tym, że uczymy się ignorować wygląd i kształt liter, koncentrując się na ich znaczeniu. W procesie uczenia ważną rolę odgrywa również podzielność oraz przerzutność uwagi. Pierwsza, dotyczy możliwości skupienia uwagi na dwóch aspektach otoczenia równocześnie. Druga, wiąże się ze zdolnością przełączania uwagi pomiędzy dwie czynności z jednej na drugą, jeśli są one zbyt złożone, aby możliwe było ich jednoczesne kontrolowanie.
Przeciętny czytelnik czyta ze średnią szybkością 200 słów na minutę. Przy tradycyjnych sposobach czytania trudno przekroczyć tę granicę. Jednak stosując techniki szybkiego czytania można kilkakrotnie zwiększyć tempo czytania.
Opanowanie umiejętności szybkiego czytania wymaga przede wszystkim przezwyciężenia czterech podstawowych „grzechów” tradycyjnego sposobu czytania. Są to:
W badaniach nad mózgiem wykazano, że dzięki odpowiednim treningom można doskonalić jego funkcjonowanie. Chcąc zwiększyć możliwości naszych procesów poznawczych, takich jak: spostrzeganie, uwaga i pamięć, możemy wybrać jedną z wielu możliwości. Skuteczne może się okazać rozwiązywanie krzyżówek, uczęszczanie na różnego rodzaju kursy lub wykonywanie ćwiczeń komputerowych, pomagających a nauce zapamiętywania, koncentrowania uwagi lub szybkiego czytania.
Niezależnie od wybranej formy ćwiczeń należy pamiętać, że stymulowanie mózgu jest treningiem bardzo zbliżonym do treningu sportowego, w którym liczą się zarówno chęci jak i systematyczność wykonywania ćwiczeń.